Friday, 25 February 2011

खाकी वर्दीची मिजास

खाकी वर्दीच्या माजोरीपणाचा अनुभव आपल्या सगळ्यांना एकदा तरी आलेला असतोच; त्यात तुमची चूक असो वा नसो. आणि मग तुमच्या माझ्यासारख्या पांढरपेशा माणसाला मूग गिळून गप्प बसण्याशिवाय काहीच मार्ग राहत नाही. भ्रष्टाचाराने बरबटलेल्या या खात्याच्या हातात आपला समाज किती सुरक्षित आहे हे आपण सगळे जाणतोच. आजची आपली अवस्था भीक नको पण कुत्र आवर यापेक्षा काहि वेगळी नाहीच. त्यामुळ मदत राहू दे बाजूला पण यांचा त्रास नको अशीच आपली एकंदरीत मानसिकता झाली आहे.

माझ्याही आयुष्यात असे बरेच प्रसंग आले. मध्यंतरी एकदा आम्ही पाच-सहा जण मित्र विमाननगर मध्ये पार्टीवरून परत येत होतो. रात्री ११-११:३० ची वेळ रमत-गमत गप्पा टप्पा करत आमचं टोळक रस्त्याच्या बाजूने चालल होतं. (आमच्यातल्या कुणीही कसलीही नशा केली नव्हती, सर्वजण अगदी पूर्ण भानावर होते)

इतक्यात विमाननगर, कल्याणीनगर भागात फिरणारी QRT (Quick Response Troup)ची गाडी सगळा रस्ता मोकळा असताना पाठीमागून येऊन आम्हाला चिकटली; आणि त्यातला एक पोलीस आम्हाला म्हणतो कसा काय रे भडव्यानो; तुमच्या XXXजवळ गाडी आली तरी तुम्हाला शुद्ध नाही का? शुद्धीवरती आणायला लागतय काय तुमाला?
हे ऐकून आमच्यातले जे शहाणे-सुरते होते ते गपगुमान पुढ सटकले; पण एकजण जरा गरम डोक्याचा होता तो त्यांना खुन्नस देत तिथच उभा राहिला. यावर गाडीतला एकजण म्हणाला बघतोस काय रे भडव्या? माज आलाय काय तुला? ह्याला घ्या रे आत. मग मात्र मी मध्यस्थी केली, म्हणालो माफ करा साहेब; चूक झाली. इथच बाहेर जेवायला गेलो होतो. जरा उशीर झाला

यावर गाडीतनं आवाज आला ठीकाय ठीकाय; मित्राला चड्डीत रहायला शिकव; नाहीतर चड्डी फाटेस्तोवर मार खाईल एक दिवस”  मी जरा निरखून बघितला तर गाडीत फ्रंटसीटवर बसलेला तो PSI किंवा हवालदार जो कुणी होता तो चक्क दारू पिऊन झिंगत होता. मी मनात म्हटलं “XXXच्यानो कोरेगाव पार्कात तुमच्या XXXखाली बॉम्ब स्फोट झाले तरी तुमच्या खात्याला पत्ता लागला नाही आणि आमच्या सारखी सुशिक्षित पांढरपेशी माणस दिसली म्हणून लगेच मिजास कराय लागलाय काय?

ह्या गोष्टीला ५-६ महिने उलटून गेले असतील तेवढ्यात परवाच आणखीन एक किस्सा घडला. एक महत्वाच्या कामासाठी मी २-४ दिवस सुट्टी टाकून कोल्हापूरला गेलो होतो. तारीख होती १७ फेब्रुवारी; वेळ साधारण दुपारी ११:३०-१२ ची असेल. मी बिंदू चौकातून पुढे मिरजकर तिकटीच्या दिशेने माझ्या बाईक वरून चाललो होतो.

एवढ्यात मला लांबून सायरन ऐकू आला, मला वाटलं कि एखादी अम्ब्युलंस वगैरे असेल म्हणून, आधीच कोल्हापुरातले जगप्रसिध्द रस्ते (कोल्हापूरी भाषेतच सांगायचं झालं तर इथल्या आमदार खासदारानी आणि महानगरपालिकेन IRB वाल्यांच्या मदतीन कोल्हापूरकरास्नी २२० कोटी रुपयांचा घोडा लावलाय) त्यात गर्दीची वेळ. पण संधी मिळताच मी सायरनवाल्या गाडीला वाट करून दिली. बघतोय तर काय एक पोलीस गाडी.
गाडी जवळपास फर्लांगभर पुढ गेल्यावर मी माझी बाईक परत रस्त्यावर घेतली, तसे मागून २-३ मोठे हॉर्न, पुढे गेलेल्या पोलीस गाडीतून तो हवालदार मोठ-मोठ्यान बोंबलाय लागला; मला म्हणाला
“ए माकडा, पाठीमाग दिसत नाही का तुला? (हेच्या बान् माणसाला पाठीमाग डोळ ठेवल्यात......)

मी माझी बाईक झटदिशी साईडला घेतली; तर पाठीमागून एक मंत्री महोदय Ambassador गाडीतून अगदी राजाच्या आवेशात चालले होते. मी जरा निरखून बघितले; गाडीचा नंबर होता MH-09 8989. आता ते असे कुठे दिल्लीवर स्वारी करायला चालले होते कुणास ठाऊक कि आपल्याला मंत्रीपदी बसवणारी हि रस्त्यावरची जनताच आहे; याचाही त्यांना विसार पडावा?.

त्यांची गाडी पुढे जाऊन परत गर्दीत अडकली; यावेळी बिचाऱ्या २-३ रिक्षावाल्यांनी त्या पुढे चाललेल्या पोलीस गाडीतल्या हवालदाराकडून स्वता:च्या आया-बहिणींचा अस्सल कोल्हापूरी भाषेत उद्धार करवून घेतला. आता मंत्र्याच्या गाडी पुढे आपली वाहने आणू नयेत असा कुठे कायदा आहे का? आणि २-५ मिनिट उशीर झाला मंत्री साहेबाना तर असा काय फरक पडणार आहे? आयला ह्या XXXच्यानी संसदेच सगळं अधिवेशन टाईमपास करण्यात घालवल; शेकडो कोटी रुपयांचा चुराडा केला; त्यावेळी कुठे गेले होते हे पोलीस?

हे सगळ बघून माझ डोक जम सटकल; वाटल रस्त्यावरचा दगड उचलून त्या रांडच्या पोलिसाला एक टीप्पिर्र्यात गार करावा. आयला साहेब पेक्षा शिपायाचीच मिजास जास्त.
पण करणार काय? गर्दीपुढ आणि वर्दिपुढ कुणाच काय चाललय का? झालेल्या अपमानामुळ मनातल्या मनातचं चरफडत त्या हवालदाराची आई-बहिण एक केली आणि गप्प बसलो.

दोन-तीन दिवस झाले आणि तेवढ्यात दैनिक पुढारी मध्ये खाली दिलेली बातमी वाचली. मग म्हटलं चला आता यावर एक पोस्ट लिहूनच टाकू. तसही प्रापंचिक लडतरीतून आपल्या ब्लॉगकड आपलं बरच दुर्लक्ष झालय. आयता विषय मिळालाय मनातला सल बाहेर काढायला कशाला सोडा?






Friday, 4 February 2011

थोडसं विषयांतर........

मित्रानो ब्लॉग लिहायला चालू करुन आज जवळपास एक महिना झाला. जवळपास डझनभर पोस्ट लिहून झाले. आणि त्याना तुम्हासगळ्यांचा खूप चांगला प्रतिसाद मिळाला. साधारण ४०० व्हीजीटर्स आणि १००० भर पेज व्हीव्युज ही माझी आत्तापर्यंतची कमाई. आपलं प्रेम असच रहाव आणि माझ्याकडून आपल्याला आवडेल असं अजून चांगल काहीतरी लिहील जाव हिच इच्छा.
ब्लॉगिंग मध्ये मी तसा अजून 'बच्चाच' आहे; त्यामुळ आपण जे काही लिहितोय ते खरच लोकांना आवडेल का? रुचेल का? हा प्रश्न मला नेहमी पडत असतो. फक्त लोकांच्या वाचनाची भूक भागवणार काहीही त्यांना वरचेवर द्याव कि खरोखरच अस्सल-अस्सल असेल तेवढच त्यांना द्याव हा प्रश्न मला बऱ्याचदा पडतो.

आता आपल्यापेक्षा ह्या प्रश्नांची उत्तरं आणखीन कोण देऊ शकेल? म्हणूनच मला आपली थोडी मदत हवीय. आपण फक्त एवढंच करायचं कि आत्ता पर्यंत मी ज्या काही ११-१२ पोस्ट लिहिल्यात त्यापैकी आपल्याला सगळ्यात जास्त आवडलेली आणि सगळ्यात जास्त न आवडलेली पोस्ट कोणती हे फक्त कमेंट लिहून मला सांगायचं.

प्लीज कराल ना एवढं?

Thursday, 3 February 2011

‘ती’ची आठवण

आज पुन्हा एकदा लाईट गेली, नेहमीसारखीचं. मग अंधारात एकाकीपणच मनाची सोबत करू लागलं. बेड शेजारच्या खिडकीतून दिसणार आकाश आणि त्यात बरोबर खिडकी समोरच दिसणार मृग नक्षत्र आताशा ओळखीचं, आपलंस वाटू लागलेलं. पण का कुणास ठाऊक ते देखील आज उदासवाण वाटत होतं. आकाशातील लुकलुकणाऱ्या चांदण्या जणू काही एकमेकाशी बोलतायत असंच मला नेहमी वाटायचं; पण त्यादेखील आज एकमेकींशी अबोला धरल्यासारख्या वागत होत्या.

विचार करता करता मन कधी भूतकाळात शिरलं आणि आठवणींच्या लाटांवर हिंदकळू लागलं कळलंच नाही. काही सुखद काही कटू; अनेक आठवणी आल्या अन् गेल्या; पण....? पण तीची आठवण? तीची आठवण घेऊन जातेय मला माझ्यापासूनच दूर; खूप-खूप दूर. शेवटी तीचीच आठवण ती; मनाला हुरहूर लावल्याशिवाय जाईलच कशी?

.........पण शेवटी मी असा कोणता गुन्हा केलाय; ज्याची एवढी कठोर शिक्षा देतोय देव मला? शेवटी ती माझी कधीच होऊ शकणार नाही का? का पण का? एखाद्या व्यक्तीवर आपण इतकं प्रेम कराव आणि तिला याच काहीच नसाव? दैव देखील किती वाईट असतं ना? हळव्या मनावरच ते अमानुष, असह्य प्रहार करत सुटत.

.........पण आजच मी इतका हळवा का झालोय? वातावरणाचा परिणाम असावा बहुतेक.

आता उद्या सकाळी पुन्हा दुसर मन पुन्हा या पहिल्या हळव्या मनावर दादागिरी करू लागेल, आणि रात्रीच्या अंधारात, आठवणींच्या कुशीत शिरलेल्या पहिल्या मनाला वेड्यात काढेल.

........पण ते खरं असेल? हे दुसर मन...? ते खरच तिच्यावर प्रेम करत नाही? मग दिवसादेखील नकळत वाट चुकल्यासारखं तिच्या आठवणींच्या मागे पळणारं ते मन कोणत? पाहिलं कि दुसर?

.......खूप काही लिहायचय; पण विसरून गेलोय, तिच्या आठवणींच्या नादात, शेवटी ती म्हणजे एक विषय आहे कधीही न संपणारा किंवा एक कोडं कधीही न सुटणारं!!!

Wednesday, 2 February 2011

हि कधी सुधरतील का?

मध्ये कधी तरी ओबामा का जॉर्ज-बुश यापैकी कुणीतरी म्हणाल्याच आठवतय; कि साऊथ इंडियन माणसं हि जगातली सगळ्यात हुशार जमात आहे म्हणून. त्यावरून माझा तरी असा ग्रह झालाय कि बहुधा सगळी हुशार साऊथ इंडियन आण्णा लोक फक्त अमेरिकेतच गेली असावीत कारण आता जी काही इथं भारतात शिल्लक राहिली आहेत किंवा इतरत्र गेली आहेत त्यांच्याकड बघून तरी असं काही तरी म्हणणारयाचीच बुद्धी भ्रष्ट झाली का काय असं वाटाय लागत.

कारण बुद्धीमत्ता तर सोडाच या लोकांच्याकड साधा कॉमन सेन्स नावाचा काही भाग आहे का नाही असा कधी कधी प्रश्न पडतो. असाच एक आण्णा आमच्या कंपनीत नवीनच जॉईन झालता. डोळ्यावर सोडा वॉटरचा चष्मा, डोक्यावर एकबी केस नाही, तोंडातल फर्निचर सदोदित बाहेर आणि यावर कडी म्हणजे कुनीबी भेटू दे उगीचच हसून कहो भाई केसे हुं? म्हणणार (अरे XXXच्या तुला हिंदी येत नसल तर बोलू नको; पण आमच्या कानावर बलात्कार का?) बाकी ह्या लोकांना हिंदीचा कळवळा फक्त इथं आल्यावरच येत असतो आणि ते बी कुणी नवीन ओळखीचा आणि तेच्या फायद्याचा असला तरच. इतरवेळी चार आण्णा एकत्र येऊदेत; नाही तुमच्या कानाची काशी झाली तर नाव नाही सांगणार. आपल्यात कुणीतरी दुसरा माणूस आहे त्याचा विचारच येणार नाही हेंच्या मनात. हेंच आपलं क्याड-म्याड क्याड-म्याड चालूच.

तर असा तो आण्णा. नवीनच होता माझी काय ओळख-बिळख नव्हती. पण ध्यानच असलं कि शंभर माणसात उठून दिसलं. असाच एक दिवशी कंपनीच्या मेस मध्ये जेवायला गेलतो. पण बसायला जागाच न्हवती लांबून बघीतल तर एका कोपरयात आण्णा बसला होता आणि दोन खुर्च्या रिकाम्या; मी पळत जाऊन एक खुर्ची पकडली आणि मुद्दामच दुसरीकड बघून जेवायला लागलो म्हटलं हेच्या नादाला लागून डोक पिकवून घ्यायला नको. तेवढ्यात एक फॉरीनर जागा शोधत शोधत तिथं आला आणि आण्णाला उद्देशून म्हनला “Can I sit here?” तर हे म्हणतय कसं “NO NO !! no one is sitting here; you can sit.

आता हेचं “NO NO” ऐकूनच तो फॉरीनर चार पावलं लांब गेलता; तिथन त्यो बिचारा परत आला. आणि शेजारच्या खुर्चीवर बसला. आता फॉरीनर शेजारी बसला म्हणल्यावर हे आण्णा एवढ चेकाळल म्हणता; काय बोलायची सोय नाही. मग तेला नाव काय? गाव काय? राहतोस कुठ? खातोस कुठ? शिकलास काय? काय बी विचारत सुटल. आधीच ते बिचार इथल्या गर्मिला आणि गर्दीला वैतागलेल. त्यात ह्या आण्णान हाईटच केली त्या फॉरीनरला सरळ सरळ विचारल “Are you married or do you have GF?” त्या फॉरीनरन तोंड वाकड केलं “Excuse Me!!” म्हणला आणि गप् उठून गेला. तरीबी ह्या आण्णाला काय नाहीच हे आपलं दात काढून हसतयचं.

हेंच्या सो कोल्ड अनुभवाचा आणि हेंच्या कामाच्या दर्जाचा मला कधी दुरान्वयेही संबंध दिसला नाही. काम चालू व्हायच्या आधी हेंच्या गप्पा काय ऐकाव्यात; आणि नुसतं काम चालू व्हायचा आवकाश हेंनी शेपूट घातलीच म्हणून समजा. असं कितीतरी वेळा अनुभवलय मी. फारच काय झालं तर सिक लिव्ह टाकून निवांत सुट्टीवर जाणार ४-८ दिवस; मग काम गेल बोंबलत. त्यामुळ कुणाचाबी साउथ कडचा कुठला बी सिवी-बीवी दिसला तर मी दहादा विचार करतो.

मी ऑन-साईट ला असतानाचा किस्सा एकदा आमची क्लायंट आमच्या ग्रुप बरोबर गप्पा मारत होती त्यात आमचा तो मगाचा आण्णा सुध्धा होता, बोलता बोलता सेक्स वर विषय आला. आमची क्लायंट म्हणाली “Here Everyone does it at the age of 16!!” त्यावर आमचा आण्णा म्हणतो कसा “But I am still virgin!!! आमच्या क्लायंटचा चेहरा अगदी बघण्यासारखा झालता. (आता ह्यो virgin आहे हे क्लायंटला सांगण्यापाठीमागचा ह्याचा उद्देश खरच देव जाणे!!)

बाकी ह्या लोकांच्या एवढी झिंग जमात जगाच्या पाठीवर कुठ नसल; ऑन-साईट ला जायला अगदी जीव जातोय हेंचा; आण्णा-आण्णा लोक एकमेकाला एकदम सामील; (कलर वरनच एकमेकाला ओळखणार; आणि मग लगेच दोस्त); वळखी-बिळखी काढून लाख लडतरी करून नंबर लावणार आणि एकदा का ऑन-साईटला गेली परतायच नाव काढणार नाहीत, एकदम क्लायंटला चिकटूनच बसणार; बॉसची चाटूगिरी करणार काय बी करणार पण काहि झालं तरी एक ५-६ वर्ष तरी परत यायचं नाव काढणार नाहीत. दररोज आपला भात शिजवणार आणि तेच खाऊन दिवस काढणार.

ऑन-साईटला असतानाच एक दिवस मला आमच्या क्लायंटन बोलवून सांगितलं कि नेक्स्ट मंथ तू परत जाऊ शकतोस; इथल काम संपलय. मी परत यायला मिळणार म्हणून खुश झालतो. आता नेहमीप्रमाणे कान टवकारून बसलेल्या ह्या आण्णाला हि गोष्ट लगेच समजली; तेन मला अगदी सिरीयसली जवळ बोलावलं; म्हणाला हे बघ! तू काय जास्त दिवस इथं राहिलेला नाहीस, त्यामुळ जास्त काय सेविंग केल नसशील; आता इथून पुढ फक्त रूमवरच राहत जा कुठ बाहेर-बिहेर जायच्या भानगडीत पडू नकोस.पोर म्हणतील इकडं जाऊ तीकड जाऊ; आपण आपलं काय तरी कारण सांगायचं आणि रूमवरच राहायचं; पैसे सेव कर

मी मनात म्हटलं बाबा इथच भेटलास; परत तीकड भेटू नकोस (भारतात). आता मला सांगा मंडळी तुमच्या-माझ्यासारखा एखादा असता तर त्यो काय म्हणाला असता अरे शेवटचे थोडेच दिवस राहिलेत; काय बघायचं राहील असेल तर बघून घे; मजा कर!! परत परत काय थोडाच येणार आहेस इथं? पण मग आण्णा तो कसला? आपल्याला काय तेंच्या सारख झेपणार हाय थोडच?.

असो; आता तुम्ही म्हणशीला बस झाली मापं काढन; सगळी आण्णा काय तशीच असत्यात काय? तुमच पण बरोबर हाय ओ; सगळीच आण्णा तशी असत्यात आणि आपली सगळीच माणस शहाणी असत्यात असं काय नाही पण आण्णा लोकांच्यात हे प्रमाण जरा जास्त. म्हणजे १००-१५० टक्के एवढचं.